Kısaca cevap
Windows'ta klasöre şifre koyma için yerleşik bir "klasör şifresi" özelliği yoktur. Açarken şifre soran bir klasör istiyorsanız en pratik yol, ücretsiz 7-Zip ile klasörü AES-256 şifreli bir 7z veya ZIP arşivine dönüştürmektir. Windows 11/10 Pro kullanıyorsanız dosya özelliklerindeki şifreleme (EFS) de klasörü korur, ancak ayrı bir şifre sormaz ve Windows oturumunuza bağlıdır.
Bu sayfada
Klasöre şifre koyma: önce hangi yöntem size uygun?
"Klasöre şifre koyma" denince insanlar farklı şeyler bekler: bilgisayarı ortak kullanan birinden dosyaları saklamak, bir dosyayı e-postayla güvenle göndermek ya da kaybolan bir diskteki verileri korumak. Her ihtiyaç için doğru araç farklıdır:
| Yöntem | Açarken şifre sorar mı? | Windows sürümü | En uygun kullanım |
|---|---|---|---|
| 7-Zip ile 7z arşivi | Evet | Tüm sürümler (program kurulur) | Klasörü saklamak, paylaşmak |
| 7-Zip ile ZIP (AES-256) | Evet | Tüm sürümler (program kurulur) | Başka programlarla açılması gereken dosyalar |
| Windows EFS şifrelemesi | Hayır, Windows oturumuna bağlı | Pro, Enterprise, Education | Aynı bilgisayardaki diğer hesaplardan korumak |
| BitLocker | Yapılandırmaya göre değişir | Sürüme göre değişir | Tüm diski veya USB belleği korumak |
Tek bir Word, Excel veya PDF dosyasını korumak istiyorsanız bu programların kendi şifreleme özelliği daha pratik olabilir; ayrıntılar Excel ve Word dosyasına şifre koyma ile PDF dosyasına şifre koyma yazılarında. Tüm diski veya taşınabilir belleği korumak için BitLocker nedir ve USB belleğe şifre koyma rehberlerine bakın.
Windows 11 ve Windows 10'da klasöre şifre koyma: yerleşik seçenekler
Sıkıştırılmış (ZIP) klasör şifre koymaz
Windows'un sağ tık menüsündeki sıkıştırılmış klasör özelliği yalnızca ZIP oluşturur, şifre eklemez. Microsoft'un destek sayfası, Windows 11'in yerleşik arşiv desteğinin şifreli arşiv dosyalarıyla işlem yapmadığını ve bunun için 7-Zip veya WinRAR gibi uygulamaların kullanılabileceğini belirtiyor. Aynı sayfa önemli bir uyarı da içerir: EFS ile şifrelenmiş dosyaları sıkıştırılmış klasöre eklerseniz arşivden çıkarıldıklarında şifresiz olurlar.
EFS: "Verilerin güvenliğini sağlamak için içeriği şifrele"
Windows'un Pro ve üstü sürümlerinde, NTFS dosya sistemine yerleşik Şifreleme Dosya Sistemi (EFS) bulunur. Microsoft'un Türkçe destek sayfasındaki adımlar şöyle:
- Klasöre veya dosyaya sağ tıklayıp Özellikler'i seçin.
- Gelişmiş... düğmesine tıklayın.
- Verilerin güvenliğini sağlamak için içeriği şifrele kutusunu işaretleyin.
- Tamam ile pencereyi kapatın, ardından Uygula ve Tamam'ı seçin.
EFS'yi doğru anlamak önemlidir:
- Home sürümünde yoktur. Microsoft, dosya şifreleme özelliğinin Windows'un Home sürümünde kullanılamadığını açıkça belirtiyor.
- Şifre sormaz. Şifreleme ve çözme sizin için arka planda yapılır. Kendi Windows hesabınızla oturum açtığınızda dosyalar normal açılır; başka bir kullanıcı hesabı veya diski başka bilgisayara takan biri içeriği okuyamaz. Yani koruma, Windows oturum şifrenizin gücüne bağlıdır. Oturum şifresi için bilgisayara açılış şifresi koyma yazısına bakın.
- Anahtarı yedekleyin. EFS anahtarları kullanıcı hesabına bağlıdır. Microsoft'un EFS belgelerine göre en sık sorun anahtarların yedeklenmemesidir: Windows yeniden kurulursa veya kullanıcı profili bozulursa yedeklenmemiş anahtarlar kaybolur ve dosyalar açılamaz hâle gelebilir. Windows şifreleme sırasında anahtarınızı yedeklemeyi önerirse bu adımı atlamayın.
7-Zip ile klasöre şifre koyma (adım adım)
7-Zip, ücretsiz ve açık kaynaklı bir arşiv programıdır. Resmi sitesine göre 7z ve ZIP biçimlerinde AES-256 şifrelemeyi destekler ve Windows 11, Windows 10 ile daha eski sürümlerde çalışır. Programı yalnızca resmi adresi olan 7-zip.org üzerinden indirin.
- 7-Zip'i kurduktan sonra şifrelemek istediğiniz klasöre sağ tıklayın. Windows 11'de 7-Zip ilk menüde görünmüyorsa daha fazla seçeneği gösteren satırı açın.
- 7-Zip alt menüsünden arşive ekleme (Add to archive...) penceresini açın.
- Arşiv biçimi (Archive format) olarak 7z seçin (uyumluluk gerekiyorsa aşağıdaki ZIP bölümüne bakın).
- Şifreleme (Encryption) bölümünde şifreyi girin ve tekrar yazın.
- Şifreleme yöntemi (Encryption method) AES-256 olsun; 7-Zip kılavuzuna göre 7z biçiminde tek seçenek zaten budur.
- Dosya adlarını şifreleme (Encrypt file names) kutusunu işaretleyin. 7-Zip kılavuzuna göre bu seçenek, dosya adları dahil arşiv başlığını şifreler; böylece şifreyi bilmeyen biri arşivdeki dosyaların adlarını da göremez.
- OK düğmesiyle arşivi oluşturun.
Yukarıda parantez içinde 7-Zip'in İngilizce arayüzündeki adları verdik; program Türkçe arayüzle kullanılıyorsa aynı seçenekler Türkçe adlarla görünür.
7-Zip'in 7z biçimi belgesine göre program, şifreden 256 bitlik anahtarı SHA-256 tabanlı bir türetme fonksiyonuyla ve çok sayıda tekrarla üretir. Bu tekrar, şifreleri tek tek deneyen saldırıları yavaşlatır; yine de kısa veya tahmin edilebilir bir şifreyi kurtarmaz. Arşiv şifresi için şifre üreticimizle en az 16 karakterlik rastgele bir şifre oluşturun; ezberlemeniz gerekiyorsa birbiriyle ilgisiz birkaç kelimeden oluşan uzun bir parola seçin.
Arşivi oluşturduktan sonra orijinal klasör olduğu gibi diskte durur. Şifreli arşivin açıldığını kontrol ettikten sonra şifresiz orijinali silmezseniz koruma bir işe yaramaz. Şifreyi unutursanız arşivi açmanın bir kurtarma yolu yoktur; şifreyi bir şifre yöneticisine kaydedin.
Şifreli arşiv nasıl açılır?
Arşive 7-Zip ile çift tıkladığınızda veya dosyaları çıkarmak istediğinizde program şifreyi sorar. Dosya adlarını şifreleme seçeneğini açtıysanız şifre, arşivin içeriği listelenmeden önce istenir. Microsoft'un belirttiği gibi Windows 11'in yerleşik arşiv desteği şifreli arşivlerle çalışmadığından, arşivi açacak kişinin bilgisayarında 7-Zip gibi şifreli arşivleri destekleyen bir program bulunmalıdır. Arşivden çıkardığınız dosyalar artık şifresizdir; işiniz bitince çıkarılan kopyaları silin.
ZIP şifre koyma: ZipCrypto mu, AES-256 mı?
Arşivi 7-Zip kullanmayan birine gönderecekseniz ZIP biçimini seçebilirsiniz. Bu durumda 7-Zip iki şifreleme yöntemi sunar:
- AES-256: Güçlü şifreleme. 7-Zip kılavuzuna göre ZIP içinde AES-256'yı 7-Zip, WinZip ve bazı diğer ZIP programları açabilir.
- ZipCrypto: Kılavuza göre ZIP programlarının çoğuyla uyumludur, ancak AES-256 daha güçlü şifreleme sağlar. Hassas dosyalarda, karşı taraf açabildiği sürece AES-256'yı tercih edin.
ZIP'in bir sınırı daha var: 7-Zip'in geliştiricisi Igor Pavlov'un açıklamasına göre dosya adlarını şifreleme özelliği yalnızca 7z arşivleri için uygulanmıştır. Şifreli bir ZIP arşivinde içerik korunur ama dosya adları görünür kalır. Dosya adları bile hassassa 7z kullanın.
Şifreli arşivi e-postayla gönderiyorsanız şifreyi aynı e-postaya yazmayın; telefonla veya farklı bir mesajlaşma kanalıyla iletin. Şifre paylaşımıyla ilgili diğer öneriler şifre paylaşmak güvenli mi yazısında.
Gizli klasör ve "klasör kilitleme" hileleri şifreleme değildir
İnternette sık görülen klasörü gizli yapma, uzantısını değiştirme veya küçük betiklerle "kilitleme" yöntemleri dosyaların içeriğini şifrelemez. Klasör görünmez olsa da dosyalar diskte okunabilir durumda kalır ve gizli dosyaları gösterme ayarını açan ya da diski başka bir bilgisayara takan biri onlara ulaşabilir. Gerçek koruma için içeriği şifreleyen bir yöntem (7-Zip arşivi, EFS veya BitLocker) kullanın.
Klasöre şifre koyma telefon ve Android
Android'de Google'ın Files uygulaması, Android 8.0 ve sonraki sürümlerde Güvenli klasör özelliği sunar. Files uygulamasında Koleksiyonlar bölümünden Güvenli klasöre girip kilit yöntemi olarak PIN veya deseni seçmeniz yeterlidir. Google'ın uyarısı açık: PIN'inizi veya deseninizi unutursanız dosyalarınıza erişemezsiniz. Kilit için tahmin edilmesi zor bir PIN seçmek isterseniz PIN üretici işinize yarar.
Kaynaklar: Microsoft Destek – Dosya veya klasör şifreleme, Microsoft Destek – Dosyaları sıkıştırma, Microsoft Learn – Encrypting File System (İngilizce), 7-Zip – 7z biçimi (İngilizce), 7-Zip proje forumu – dosya adı şifreleme (İngilizce), Files by Google Yardım – Güvenli klasör.
Sık sorulan sorular
Windows'ta programsız klasöre şifre koyulur mu?
Windows'ta bir klasörü açarken şifre soran yerleşik bir özellik yoktur. Windows'un Pro ve üstü sürümlerindeki dosya şifreleme (EFS) klasörü şifreler ama ayrı bir şifre sormaz; koruma Windows hesabınıza bağlıdır ve Home sürümünde bulunmaz. Açılırken şifre isteyen bir klasör için en yaygın yol 7-Zip gibi bir arşiv programıyla şifreli arşiv oluşturmaktır.
Windows'un sıkıştırılmış klasör özelliğiyle şifreli ZIP yapılabilir mi?
Hayır. Microsoft, Windows 11'in yerleşik arşiv desteğinin şifreli arşiv dosyalarıyla işlem yapmadığını belirtiyor ve bunun için 7-Zip veya WinRAR gibi uygulamaları öneriyor. Ayrıca EFS ile şifrelenmiş dosyalar sıkıştırılmış klasöre eklendiğinde şifreleri kaldırılır.
7-Zip ile şifre koyarken 7z mi ZIP mi seçmeliyim?
Yalnızca 7-Zip kullanan biriyle paylaşacaksanız 7z seçin ve Encrypt file names (dosya adlarını şifrele) seçeneğini açın; böylece içerik de dosya adları da şifrelenir. Karşı tarafın 7-Zip kullanmama ihtimali varsa ZIP seçip AES-256 yöntemini kullanın. ZipCrypto daha uyumludur ama AES-256 daha güçlüdür; ayrıca 7-Zip ZIP arşivlerinde dosya adlarını şifrelemez.
Şifreli arşivin şifresini unutursam ne olur?
AES-256 ile şifrelenmiş bir arşivin "şifremi unuttum" gibi bir kurtarma yolu yoktur; şifre olmadan içerik açılamaz. Bu yüzden şifreyi bir şifre yöneticisine kaydedin ve önemli dosyaların şifresiz bir yedeğini güvenli bir yerde tutmayı düşünün.
Telefonda klasöre şifre koyma mümkün mü?
Android'de Google'ın Files uygulamasındaki Güvenli klasör özelliği, Android 8.0 ve sonraki sürümlerde dosyaları PIN veya desenle kilitler. Google'ın uyarısına göre PIN'i veya deseni unutursanız dosyalara erişemezsiniz. Telefon üreticinizin kendi güvenli klasör özelliği de olabilir.
