Ayarlar
Kelimeler 2.000'den fazla Türkçe kelimelik listeden, tarayıcınızın güvenli rastgele sayı kaynağıyla seçilir. Parolalar hiçbir yere gönderilmez. Güç hesabı, saldırganın kelime listesini bildiği en kötü durum varsayımıyla yapılır.
Kısaca cevap
Akılda kalıcı bir şifre için en sağlam yol, rastgele seçilmiş birkaç kelimeyi yan yana koymaktır. Araç, 2.162 kelimelik Türkçe listeden rastgele kelimeler seçip aralarına ayraç koyarak "Bulut-Kalem-Orman42-Kitap-Deniz" benzeri parolalar üretir. Varsayılan ayar (5 kelime + 1 rakam) yaklaşık 64 bitlik, "Güçlü" seviyede bir parola verir. Ezberlemeniz gereken önemli parolalarda 6 veya daha fazla kelime seçin.
Bu sayfada
Akılda kalıcı şifre nasıl üretilir?
Araç açıldığında varsayılan ayarlarla 5 parola üretir. Ayarları değiştirdiğiniz anda liste yenilenir; "Yeniden üret" düğmesiyle aynı ayarlarla yeni parolalar alabilirsiniz.
- Kelime sayısı: 3 ile 10 arasında; varsayılan 5.
- Ayraç: Tire (varsayılan), nokta, alt çizgi, boşluk veya bitişik.
- Büyük harf: Yok; her kelimenin ilk harfi (varsayılan) ya da rastgele bir kelimenin tamamı.
- Rakam ekle (0-99): Varsayılan olarak açık. Rastgele bir kelimenin sonuna 0 ile 99 arasında bir sayı eklenir.
- Sembol ekle: Varsayılan olarak kapalı. Açılırsa
!@#$%&*?+=karakterlerinden biri rastgele bir kelimenin sonuna eklenir. - Türkçe karakter kullanma: ç→c, ğ→g, ı→i, ö→o, ş→s, ü→u dönüşümü yapar.
- Kaç parola: 1, 3, 5 (varsayılan) veya 10.
Listenin altında parolanın güç seviyesi, tahmini entropisi ve saniyede 10 milyar tahmin yapan bir saldırgana karşı ortalama kırılma süresi yazar.
Passphrase (parola cümlesi) nedir?
Akılda kalır parola, tek bir karmaşık kelime yerine rastgele seçilmiş birkaç sıradan kelimeden oluşan uzun bir paroladır. Fikrin en bilinen biçimi Diceware yöntemidir: kelimeler, numaralandırılmış bir listeden zar atılarak seçilir. Önemli olan kelimelerin anlamı değil, seçimin gerçekten rastgele olmasıdır.
Bu yaklaşımın avantajı, insan hafızasına uygun olmasıdır. "xK7#mQ2!pR9z" gibi bir diziyi ezberlemek zordur; "Bulut-Kalem-Orman42-Kitap-Deniz" ise kafanızda küçük bir sahne kurarak hatırlanabilir. Telefonda yazmak da daha kolaydır. Kendi yönteminizle akılda kalır şifre oluşturmanın yollarını akılda kalır güçlü şifre yöntemleri yazımızda anlatıyoruz.
Zor ama akılda kalıcı şifre örnekleri
Aşağıdaki parolalar araçla farklı ayarlarda üretilmiş örneklerdir. Yalnızca biçimi göstermek içindir; burada yayımlandıkları için artık gizli değiller, bu yüzden hiçbirini kullanmayın, kendinizinkini yukarıda üretin.
| Örnek | Ayarlar | Tahmini güç |
|---|---|---|
İnci-Zor-Seyir56-Amasra-Teras | 5 kelime, tire, her kelimenin ilk harfi büyük, rakam (varsayılan) | ~64 bit, Güçlü |
baston.beyin6.bora.hizli | 4 kelime, nokta, büyük harf yok, rakam, Türkçe karakter yok | ~53 bit, Orta |
Tilsim12_Dirsek*_Kiremit_Antilop_Ikindi_Kirmizi | 6 kelime, alt çizgi, rakam ve sembol, Türkçe karakter yok | ~82 bit, Çok güçlü |
Bu parolaları "zor" yapan şey karmaşık görünmeleri değil, kelimelerin birbirinden bağımsız ve rastgele seçilmiş olmasıdır. Kelimeleri bir hikâyeye bağlayarak (inci takan biri, Amasra'da bir teras) hatırlamak kolaylaşır; ancak kelimeleri kendiniz seçerseniz ya da sırasını anlamlı bir cümle olacak şekilde değiştirirseniz bu güç kaybolur.
Nasıl çalışır, neden güvenli?
Her kelime, tarayıcınızın kriptografik olarak güvenli crypto.getRandomValues kaynağıyla, listedeki 2.162 kelime arasından eşit olasılıkla seçilir. Liste sitemiz tarafından derlenmiştir; günlük hayatta kullanılan, 3 ile 9 harf arasında, yazması kolay kelimelerden oluşur. Parolalar sunucumuza gönderilmez ve kaydedilmez.
Güç hesabı en kötü durumu varsayar: saldırganın kelime listemizi ve seçtiğiniz ayarları bildiği kabul edilir. Bu durumda her kelime log₂(2.162) ≈ 11,08 bit katkı yapar. Rakam eklemek, sayının kendisi (100 olasılık) ve hangi kelimeye eklendiği için ek bit getirir; sembol de benzer şekilde. "Her kelimenin ilk harfi büyük" seçeneği ise tahmin edilebilir olduğu için hesaba bit eklemez; ayraç da eklemez. "Rastgele bir kelime tamamen büyük" seçeneği, hangi kelimenin büyütüldüğü kadar küçük bir katkı yapar.
Kelime sayısına göre güç
Aşağıdaki değerler varsayılan ayarlar için, yani rakam açık ve sembol kapalıyken hesaplanmıştır:
| Kelime sayısı | Yalnızca kelimeler | Kelimeler + rakam | Etiket (+ rakam) | Ortalama kırılma süresi* |
|---|---|---|---|---|
| 3 | ~33 bit | ~41 bit | Orta | ~3 dakika |
| 4 | ~44 bit | ~53 bit | Orta | ~5 gün |
| 5 (varsayılan) | ~55 bit | ~64 bit | Güçlü | ~37 yıl |
| 6 | ~66 bit | ~76 bit | Güçlü | ~97 bin yıl |
| 7 | ~78 bit | ~87 bit | Çok güçlü | ~245 milyon yıl |
| 8 | ~89 bit | ~98 bit | Çok güçlü | ~605 milyar yıl |
* Kelimeler + rakam için; saldırganın parolanın özetini (hash) ele geçirdiği, saniyede 10 milyar tahmin yaptığı ve olasılıkların yarısını denediğinde bulduğu varsayılmıştır. Parolalar bcrypt gibi yavaş yöntemlerle saklanıyorsa süreler çok daha uzundur. Tahmini değerlerdir.
Neden varsayılan 5 kelime + rakam?
5 kelime ve bir rakam, hatırlanabilirlik ile güç arasında makul bir dengedir. Yaklaşık 64 bit, rastgele üretilmiş 10 karakterli karmaşık bir şifreyle aynı düzeydedir ve çevrimiçi saldırılara karşı fazlasıyla yeterlidir. Rakam, "en az bir rakam" isteyen sitelerin kuralını da karşılar.
Ancak şifre yöneticisinin ana parolası, e-posta hesabı ya da disk şifrelemesi gibi, sızıntı durumunda hızlı saldırıya maruz kalabilecek en kritik parolalar için 6 veya 7 kelimeye çıkmanızı öneririz. Her ek kelime, olası parola sayısını yaklaşık 2.162 kat artırır.
Türkçe karakter kullanma seçeneği
Bazı siteler ve uygulamalar şifrede ç, ş, ğ gibi harfleri kabul etmez; yurt dışında veya farklı bir klavyede bu harfleri yazmak da zor olabilir. Bu seçenek açıldığında Türkçe harfler Latin karşılıklarına çevrilir ve büyük harf dönüşümünde de İngilizce kural uygulanır (i→I). Böylece parolaya İ gibi bir harf sızmaz.
Kelime listesi, dönüşümden sonra iki kelime aynı olmayacak şekilde hazırlandığı için bu seçenek parolanın gücünü düşürmez.
Kullanırken dikkat edilecekler
- Kelimelerin sırasını ve yazımını değiştirmeyin; ekleyip çıkarmak yerine yeni bir parola üretin.
- Listeden size en "anlamlı" geleni seçmek gücü biraz azaltır; 5 parola arasından birini seçmek en fazla yaklaşık 2,3 bit kaybettirir. Bu kabul edilebilir, ama çok sayıda üretip seçmeyin.
- Aynı parolayı birden fazla hesapta kullanmayın. Ezberlemeniz gerekmeyen hesaplar için şifre üreticiyle rastgele şifreler üretip bir şifre yöneticisinde saklayın.
- Güçlü bir parola bile tek başına yeterli değildir; önemli hesaplarda iki adımlı doğrulamayı açın.
Sık sorulan sorular
Passphrase (parola cümlesi) nedir?
Passphrase, tek bir karmaşık kelime yerine rastgele seçilmiş birkaç sıradan kelimeden oluşan uzun bir paroladır. Türkçede parola cümlesi veya akılda kalır parola da denir. Gücü, kelimelerin anlamından değil, geniş bir listeden gerçekten rastgele seçilmesinden gelir.
Kaç kelimelik parola yeterli?
Varsayılan ayar olan 5 kelime ve bir rakam, yaklaşık 64 bitlik bir parola verir ve çoğu hesap için yeterlidir. E-posta, şifre yöneticisi ana parolası veya disk şifrelemesi gibi en önemli yerlerde 6 veya daha fazla kelime kullanın.
Kelimeleri kendim seçsem olmaz mı?
İnsanların seçtiği kelimeler rastgele değildir; akla ilk gelen, birbirine anlamca bağlı ya da size ait kelimeler seçilir ve bunlar çok daha kolay tahmin edilir. Parolanın gücü, kelimelerin gerçekten rastgele seçilmesinden gelir.
Türkçe karakter kullanma seçeneği parolayı zayıflatır mı?
Hayır. Kelime listesi, ç, ğ, ı, ö, ş, ü harfleri Latin karşılıklarına çevrildiğinde bile iki kelime aynı olmayacak şekilde hazırlanmıştır. Bu yüzden seçenek açıkken de parolanın tahmini gücü değişmez.
Boşluklu parola kullanılabilir mi?
Ayraç olarak boşluk seçebilirsiniz, ancak bazı siteler ve uygulamalar şifrede boşluğu kabul etmez ya da baştaki ve sondaki boşlukları siler. Emin değilseniz tire, nokta veya alt çizgi kullanın.