Atmak için düğmeye basın
Son atışlar
Her atış tarayıcınızın güvenli rastgele sayı kaynağıyla bağımsız yapılır; yazı ve turanın gelme olasılığı eşittir (%50). Önceki atışlar sonraki atışı etkilemez.
Kısaca cevap
Para at düğmesine bastığınızda madeni para döner ve yazı ya da tura gelir. Her atışın sonucu tarayıcınızın güvenli rastgele sayı kaynağıyla seçilir; yazı ve turanın olasılığı eşittir (%50) ve önceki atışlar sonrakini etkilemez. Toplu atışla 10, 100, 1.000 veya 10.000 atışı tek seferde yapıp yüzdelerin %50'ye nasıl yaklaştığını görebilirsiniz.
Bu sayfada
Nasıl kullanılır?
- Tek atış: “Para at” düğmesine basın. Para yaklaşık bir saniye döner, sonuç büyük harflerle yazılır.
- Toplu atış: Atış sayısını seçip yanındaki “At” düğmesine basın. Sonuçlar anında sayılır.
- Sayaçlar: Toplam atış, yazı ve tura sayıları ile yüzdeleri, ayrıca en uzun “üst üste aynı sonuç” serisi gösterilir. Son 30 atış Y (yazı) ve T (tura) harfleriyle listelenir.
- Sıfırlama: “Sayaçları sıfırla” tüm istatistikleri temizler.
Yazı mı tura mı: hangi yüz hangisi?
Türkiye'de madeni paranın üzerinde değerin (1 ₺, 50 kuruş gibi) yazdığı yüze yazı, diğer yüze tura denir. “Tura” kelimesi, eski paralarda bulunan padişah tuğrasından gelir. Araçtaki sanal parada da yazı yüzünde değer, tura yüzünde “TURA” yazısı görünür.
Yazı tura gerçekten %50 mi?
Araçta evet: sonuç iki eşit olasılıktan rastgele seçilir. Gerçek paralarda ise küçük farklar olabilir. Araştırmalar, elle atılan bir paranın atışa başladığı yüzle düşme ihtimalinin %50'den biraz fazla olduğunu göstermiştir; fark küçüktür ama sıfır değildir. Yere düşüp yuvarlanan paralar da pürüzlü yüzeylerde farklı davranabilir. Ayrıntıları yazı tura olasılığı yazısında anlattık.
| Atış sayısı | Beklenen yazı | Sonucun genellikle düştüğü aralık |
|---|---|---|
| 10 | 5 | 2 ile 8 arası |
| 100 | 50 | 40 ile 60 arası |
| 1.000 | 500 | 470 ile 530 arası |
| 10.000 | 5.000 | 4.900 ile 5.100 arası |
Tablodaki aralıklar, sonuçların yaklaşık %95'inin düştüğü bölgeyi gösterir. Atış sayısı arttıkça yüzde %50'ye yaklaşır, ama yazı ile tura arasındaki sayı farkı büyüyebilir; bu “büyük sayılar yasası”nın sık karıştırılan bir yönüdür.
Seriler şaşırtıcı derecede uzundur
100 atışta üst üste 6 veya 7 kez aynı sonucun gelmesi oldukça olağandır. İnsanlar “rastgele” bir dizi uydururken bu kadar uzun serileri yazmaktan kaçınır; bu yüzden uydurulmuş diziler gerçek atışlardan kolayca ayırt edilebilir. Toplu atış yapıp “En uzun seri” satırına bakarak bunu kendiniz görebilirsiniz. Beş tura geldikten sonra yazının “sırası geldi” diye düşünmek ise kumarbaz yanılgısıdır: para önceki sonuçları hatırlamaz.
Ne zaman kullanılır?
İki seçenek arasında tarafsız karar vermek, maçta başlama tarafını belirlemek ya da bir oyunda sırayı seçmek için idealdir. İkiden fazla seçenek varsa çark çevir veya zar at araçlarını kullanabilirsiniz. Olasılık meraklıları için Monty Hall problemi de sezgilere meydan okuyan iyi bir örnektir.
Kendi deneyinizi yapın
Toplu atış özelliği küçük bir olasılık deneyi için idealdir. Önce 10 atış yapın ve yazı yüzdesine bakın; büyük olasılıkla %50'den belirgin şekilde farklı olacaktır. Ardından sayaçları sıfırlamadan 100, sonra 1.000 ve 10.000 atış ekleyin. Yüzdenin her adımda %50'ye biraz daha yaklaştığını göreceksiniz. Aynı deneyde “En uzun seri” satırı da büyür: atış sayısı arttıkça üst üste aynı sonucun gelme serileri de uzar. 10.000 atışta 12–15 kez üst üste aynı sonucun gelmesi şaşırtıcı değildir.
Bu deney, okulda olasılık konusunu anlatmak için de kullanılabilir: öğrencilerden önce kafadan 100 atışlık bir “rastgele” dizi yazmalarını isteyin, sonra araçla gerçek bir dizi üretip en uzun serileri karşılaştırın. İnsan yapımı diziler neredeyse her zaman daha kısa seriler içerir.
Adil karar için yazı tura
Yazı turayı bir karar aracı olarak kullanırken sonucu atıştan önce kararlaştırın: hangi tarafın neyi temsil ettiğini yüksek sesle söyleyin. Atıştan sonra “üçte iki olsun” demek, sonucu beğenmeyenin şansını artırır ve adilliği bozar.
Sık sorulan sorular
Online yazı tura adil mi?
Evet. Her atış tarayıcınızın kriptografik rastgele sayı kaynağıyla yapılır; yazı ve turanın gelme olasılığı tam olarak eşittir.
Yazı tura atarken hangi taraf yazıdır?
Türkiye'de paranın değerinin yazdığı yüz yazı, diğer yüz turadır. Tura adı eski paralardaki tuğradan gelir.
Beş kez tura geldi, sıradaki atışta yazı gelme ihtimali daha mı yüksek?
Hayır. Her atış bağımsızdır; sıradaki atışta da yazı ve tura olasılığı %50'dir.
Gerçek bir para atışı tam olarak %50 midir?
Çok yakındır ama tam değildir. Elle atılan paranın başladığı yüzle düşme ihtimalinin biraz daha yüksek olduğu deneylerle gösterilmiştir.