Yedek Kodlar (Kurtarma Kodları) Nedir, Nasıl Saklanır?

Yedek kodlar nedir, ne işe yarar?

İki adımlı doğrulama, girişte şifrenize ek olarak telefonunuzdaki bir kodu ya da onayı ister. Bu güvenliği artırır ama yeni bir risk doğurur: telefon kaybolur, bozulur, numara değişir veya SMS gelmez. Böyle bir günde hesabınıza girmenin yolu yedek kodlardır.

Yedek kodlar, siz hesabınızdayken hizmetin ürettiği ve size verdiği bir kod listesidir. Girişte ikinci adım yerine bu kodlardan birini yazarsınız. Her kod genellikle yalnızca bir kez çalışır; kullanılan kod geçersiz olur. NIST'in dijital kimlik rehberi bu tür kodları "look-up secret" (ezber listesi) olarak tanımlar ve her birinin yalnızca bir kez başarıyla kullanılabilmesini şart koşar.

Farklı hizmetler farklı adlar kullanır: Google ve Instagram "yedek kodlar", Microsoft "kurtarma kodu", Facebook "kurtarma kodları", Apple "kurtarma anahtarı" der. Mantık aynıdır: telefonunuza bağlı olmayan, önceden kaydedilmiş bir giriş yolu.

Google yedek kodlar nerede, nasıl alınır?

Google, yedek kodları 10 koddan oluşan gruplar hâlinde verir; her kod 8 basamaklıdır ve bir kez kullanılabilir. Kodları almak için:

1. Google Hesabınızı açın ve Güvenlik ve oturum açma'ya gidin.
2. 2 Adımlı Doğrulama'yı seçin.
3. "Yedek kodlar" bölümünde Devam'a, ardından Yedek kodları al'a tıklayın.
4. Kodları indirin veya yazdırın.

Kodları daha önce indirdiyseniz ve nerede olduklarını hatırlamıyorsanız, Google'ın önerisiyle bilgisayarınızda Backup-codes-kullanıcıadı.txt biçiminde adlandırılmış bir dosya arayın (ör. Backup-codes-ornek123.txt).

Girişte kullanmak için oturum açma ekranında Başka bir yöntem dene'yi seçip 8 basamaklı yedek kodlardan birini girersiniz. Google'da iki adımlı doğrulamanın kurulumunun tamamını Google hesabında iki adımlı doğrulama yazısında anlattık.

Diğer hesaplarda yedek kod ve kurtarma kodu

Bu tablodaki bazı farklar önemlidir:

• Instagram: Kodları yalnızca hesabınıza giriş yapmışken görebilir veya yenileyebilirsiniz. Eski kodlardan şüphelenirseniz aynı ekranda yeni kod alarak eskilerini geçersiz kılın. Ayrıntılar Instagram iki faktörlü doğrulama yazısında.
• Microsoft: Tek bir kod vardır ve yeni kod oluşturduğunuzda eskisi geçersiz olur; mevcut kodu sonradan görüntüleyemezsiniz. Microsoft, kodu bu hesapla oturum açılan bir cihazda saklamamanızı öneriyor. Kullanım adımları Microsoft hesabı şifre sıfırlama yazısında.
• Apple: Kurtarma anahtarı ayarlandığında Apple'ın standart hesap kurtarma süreci kapanır. Anahtarı ve güvenilir aygıtlarınızı kaybederseniz hesabınız kalıcı olarak kilitlenebilir. Bu yüzden Apple'da kurtarma anahtarını ancak saklayabileceğinizden eminseniz açın; ayrıntılar Apple hesabı şifre sıfırlama yazısında.
• e-Devlet: Yeni kod oluşturduğunuzda eskiler otomatik olarak geçersiz olur; iki aşamalı girişi kapatırsanız yedek kodlar da devre dışı kalır. Bkz. e-Devlet iki adımlı doğrulama.

Girişte yedek kod nasıl kullanılır?

Şifrenizi yazdıktan sonra hizmet ikinci adımı ister. Bu ekranda genellikle "başka bir yöntem dene" benzeri bir bağlantı bulunur. Ona dokunup yedek kod seçeneğini seçer ve listenizdeki kullanılmamış kodlardan birini yazarsınız. Microsoft'un kurtarma kodunda büyük/küçük harf fark etmez; boşluk veya tire yazmanız da gerekmez.

Kullandığınız kodun kâğıt üzerinde üstünü çizin veya şifre yöneticinizdeki listeden silin. Böylece hangi kodların kaldığını her zaman bilirsiniz. Kodların yarısından fazlasını kullandıysanız, sıkışmadan önce yeni bir grup oluşturun. Telefonunuz yeniden elinize geçtiğinde ya da yeni telefona geçtiğinizde ise ikinci adımı o cihazda yeniden kurmayı unutmayın; yedek kodlar kalıcı bir giriş yolu değil, geçici bir çıkış kapısıdır.

Hesap kurtarma kodu nedir, yedek koddan farkı var mı?

Günlük kullanımda iki terim çoğunlukla aynı şeyi anlatır. Küçük bir fark şudur: "yedek kod" genellikle ikinci adımın yerine geçer; yani şifrenizi bilirsiniz, yalnızca telefonunuz yoktur. "Kurtarma kodu" ise bazı hizmetlerde şifrenizi de unuttuğunuzda hesabı geri almanın yoludur. Microsoft'un kurtarma kodu buna örnektir: şifrenizi unuttuğunuzda veya hesabınız ele geçirildiğinde hesaba yeniden girmek için kullanılır.

Hangisi olursa olsun, bu kodlar şifreniz kadar değerlidir. Kodu ele geçiren kişi, telefonunuza hiç dokunmadan ikinci adımı geçebilir.

Yedek kodlar nasıl saklanır?

Doğru saklama yöntemi iki şartı birlikte karşılamalıdır: kodlar telefonunuz kaybolduğunda da ulaşılabilir olmalı ve başkalarının göremeyeceği bir yerde durmalıdır.

• Şifre yöneticisi: Kodları ilgili hesabın kaydına not olarak ekleyin. Şifre yöneticinize başka bir cihazdan da ulaşabiliyorsanız bu pratik bir çözümdür. Seçenekler için şifre yönetimi yazısına bakın.
• Kâğıt: Google, kodları yazdırıp pasaport gibi önemli belgelerinizi sakladığınız yerde tutmanızı öneriyor. Kâğıt, çevrim dışı olduğu için uzaktan çalınamaz.
• İki kopya: Biri şifre yöneticisinde, biri kâğıtta olabilir. Ama kopya sayısını artırdıkça kodların görülme riski de artar; ikiyi aşmayın.

Kaçınmanız gerekenler:

• Telefon galerisinde ekran görüntüsü: Telefon kaybolunca kodlar da gider; galeri buluta eşitleniyorsa kodlar da oraya kopyalanır.
• Aynı hesabın e-postasında saklamak: Hesaba giremediğiniz gün e-postaya da giremezsiniz.
• Masaüstündeki adı belli bir dosya: İndirilen kod dosyası bilgisayarınızda "Backup-codes" gibi kolay bulunan bir adla durur. Kodları başka bir yere aldıktan sonra bu dosyayı silin.
• Kodları biriyle paylaşmak: Hiçbir destek ekibi yedek kodunuzu istemez. Kod isteyen kişi hesabınızı ele geçirmeye çalışıyordur.

Kodların yanına hangi hesaba ait olduklarını ve oluşturulma tarihini yazın. Birden fazla hesabınız varsa hangi listenin güncel olduğunu ancak böyle bilebilirsiniz.

Yedek kodlar kaybolursa veya çalınırsa ne yapmalı?

Hesabınıza hâlâ girebiliyorsanız çözüm basittir: yedek kod sayfasına gidip yeni bir grup oluşturun. Google'da bu işlem Yenile düğmesiyle yapılır ve eski grup otomatik olarak geçersiz olur. Instagram, Microsoft ve e-Devlet'te de yeni kod oluşturmak eskilerini geçersiz kılar. Böylece kaybolan veya çalınan kodlar işe yaramaz hâle gelir.

Şu durumlarda kodlarınızı mutlaka yenileyin:

• Kodların yazılı olduğu kâğıt veya cihaz kaybolduysa.
• Hesabınız ele geçirildiyse; saldırgan eski kodları kaydetmiş olabilir.
• Listedeki kodların çoğunu kullandıysanız.
• Kodları bir süre ortak kullanılan bir bilgisayarda açtıysanız.

Hesabınıza giremiyor ve yedek kodunuz da yoksa, geriye hizmetin resmi hesap kurtarma süreci kalır. Bu süreç günler sürebilir ve her zaman sonuç vermeyebilir.

Yedek kodlara ek olarak ne yapmalısınız?

Yedek kodlar tek bir güvenlik ağıdır; tek başına yeterli değildir. Hesabınızın kilitlenme riskini azaltmak için ikinci bir giriş yolu da ekleyin:

• Authenticator uygulaması kullanıyorsanız kodların yedeklendiğinden veya başka bir cihaza aktarılabildiğinden emin olun.
• Destekleyen hesaplarda ikinci bir cihazda geçiş anahtarı (passkey) veya yedek bir güvenlik anahtarı tanımlayın.
• Kurtarma e-postası ve telefon numaranızın güncel olduğunu yılda bir kontrol edin.

Bu hazırlığı hesap sorunsuz çalışırken yapın. Telefonunuz kaybolduktan sonra yedek kod almak mümkün değildir.