e-Devlet İki Adımlı Doğrulama Nasıl Açılır ve Kapatılır?

e-Devlet iki adımlı doğrulama nedir?

İnsanlar bu özelliği "e-Devlet iki adımlı doğrulama" diye arıyor; e-Devlet Kapısı'ndaki resmi adı ise İki Aşamalı Giriş. turkiye.gov.tr'deki tanıma göre, hesabınıza giriş yaparken şifre adımına ek bir güvenlik adımı eklenerek hesap güvenliğinin artırıldığı giriş yöntemidir. e-Devlet'in tanıtım sayfası amacı da açıkça söyler: şifrenizi başka biri bilse bile hesabınıza giremez.

Bu, genel adıyla çok faktörlü kimlik doğrulamanın e-Devlet'teki uygulamasıdır. Kavramın kendisini iki faktörlü doğrulama (2FA) nedir yazısında anlattık. e-Devlet şifrenizin nasıl olması gerektiği ise e-Devlet şifresi nasıl olmalı yazısında.

Açmadan önce: kimlikle doğrulanmış telefon numarası

İki aşamalı girişi açabilmek için e-Devlet hesabınızda kimlikle doğrulanmış bir telefon numarası tanımlı olmalıdır. Bu, numaranın size ait olduğunun kimliğinizle teyit edilmesidir. turkiye.gov.tr'ye göre üç yolu vardır:

• NFC ile: NFC özellikli bir telefonunuz ve çipli kimlik kartınız varsa "İletişim Seçeneklerim" sayfasındaki telefon numarası doğrulama adımlarını izlersiniz. Kimlik bilgilerinizi girip kartı telefonun arkasına dokundurursunuz, ardından numaranıza gelen kodu yazarsınız. İşlemi tarayıcıdan başlattıysanız ekrandaki karekodu e-Devlet mobil uygulamasının giriş sayfasındaki Kimlik Doğrulama menüsüyle okutursunuz.
• e-imza, mobil imza veya T.C. kimlik kartıyla giriş yaparak: Bu yöntemlerden biriyle girdiyseniz numaranızı kaydetmeniz yeterlidir; numara doğrulanmış hale gelir.
• PTT'den: Kimliğinizle bir PTT şubesine gidip numaranızı doğrulatabilirsiniz.

e-Devlet iki adımlı doğrulama nasıl açılır? (tarayıcı)

e-Devlet'in resmi kullanım kılavuzundaki adımlar şöyledir:

1. Adres çubuğuna turkiye.gov.tr yazarak e-Devlet Kapısı'na girin. Giriş sayfasında adres çubuğunda giris.turkiye.gov.tr yazdığını kontrol edin.
2. Giriş yaptıktan sonra sağ üstte adınıza tıklayın ve açılan menüden güvenlik ayarlarına geçin. Bu ayarlar "Şifre ve Güvenlik Ayarlarım" sayfasında toplanmıştır.
3. Sol taraftaki İki Aşamalı Giriş İşlemleri başlığına tıklayın. Kimlikle doğrulanmış numaranız yoksa burada numarayı doğrulama ekranına götüren bir bağlantı görürsünüz.
4. Numaranız doğrulanmışsa İki Aşamalı Giriş alanında Aktif seçeneğini işaretleyip Ayarları Kaydet düğmesine tıklayın.
5. Kimlikle doğrulanmış numaranıza SMS ile bir doğrulama kodu gelir. Kodu ekrandaki alana yazıp Doğrula düğmesine tıklayın. Kod doğruysa özellik açılır.

e-Devlet mobil uygulamasından açma

1. e-Devlet Kapısı mobil uygulamasını yalnızca resmi uygulama mağazasından indirin ve e-Devlet şifrenizle veya mobil imzayla giriş yapın.
2. Sayfanın altındaki Profilim alanına, ardından üst köşedeki Ayarlar simgesine dokunun.
3. İki Aşamalı Giriş İşlemleri düğmesine dokunun.
4. AÇ düğmesine dokunun; kimlikle doğrulanmış numaranıza SMS ile kod gelir. Kodu girdiğinizde özellik açılır.

İki aşamalı giriş açıkken e-Devlet'e nasıl girilir?

İlk adımda her zamanki gibi e-Devlet şifresi, mobil imza, e-imza, T.C. kimlik kartı veya internet bankacılığıyla giriş yaparsınız. İkinci adım, hesabınızda kayıtlı mobil cihaz olup olmamasına göre değişir.

Kayıtlı cihazınız varsa şu yollardan biriyle onay verirsiniz:

• Kayıtlı cihazınıza gelen anlık bildirimi onaylayarak,
• Mobil uygulamanın giriş sayfasındaki Mobil Onay menüsünden onay vererek,
• Mobil uygulamanın giriş sayfasındaki Karekod ile Giriş menüsünden ekrandaki karekodu okutarak.

Kayıtlı cihazınız yoksa: Turkcell kullanıcısıysanız ve BiP kullanıyorsanız BiP'e gelen doğrulama kodunu ya da kimlikle doğrulanmış numaranıza SIM mesaj veya SMS ile gelen kodu girersiniz.

Kayıtlı cihaz nedir?

İki aşamalı girişi açtıktan sonra mobil uygulamaya ilk girdiğinizde, telefonunuzu kayıtlı cihaz yapmak isteyip istemediğiniz sorulur. Sonradan da uygulamada Profilim > Ayarlar > İki Aşamalı Giriş İşlemleri > Kayıtlı Cihaz İşlemleri yoluyla ekleyebilir veya silebilirsiniz. Kayıtlı cihazla uygulamaya girerken SMS beklemenize gerek kalmaz; tarayıcıdan girişlerde de kod yerine cihaza gelen bildirimi onaylarsınız.

Siz giriş yapmıyorken kayıtlı cihazınıza onay bildirimi gelirse onaylamayın. Bu, e-Devlet şifrenizi başka birinin bildiğini gösterir; şifrenizi hemen resmi siteden değiştirin.

e-Devlet yedek kod nedir?

Yedek kodlar; bildirim gelmediğinde, kayıtlı cihazınıza erişemediğinizde veya SMS alamadığınızda girişi tamamlamanızı sağlar. İki aşamalı girişi açtıktan sonra İki Aşamalı Giriş İşlemleri menüsündeki Yedek Kod İşlemleri sayfasından alırsınız. Girişte, giriş ekranındaki yedek kodla giriş bağlantısını kullanırsınız.

• Her yedek kod bir kez kullanılabilir.
• Yeni kod oluşturduğunuzda eskiler otomatik olarak geçersiz olur; kaybettiyseniz veya ele geçtiğinden şüpheleniyorsanız yenileyin.
• Kodları telefonun galerisinde değil, bir şifre yöneticisinde veya evde güvenli bir yerde saklayın. Genel öneriler için yedek kodlar nedir yazısına bakabilirsiniz.

e-Devlet iki adımlı doğrulama nasıl kapatılır?

Giriş yapabiliyorsanız özelliği açtığınız yerden kapatırsınız: tarayıcıda "Şifre ve Güvenlik Ayarlarım" sayfasındaki, mobil uygulamada Ayarlar sayfasındaki İki Aşamalı Giriş İşlemleri menüsü. Kapatmanın iki sonucu vardır: kayıtlı cihazınız otomatik silinir ve mevcut yedek kodlarınız devre dışı kalır.

Telefonunuza erişemediğiniz için giriş yapamıyorsanız önce yedek kodla veya mobil imza, e-imza ya da çipli kimlik kartıyla girin; bu üç yöntemle girişte iki aşamalı doğrulama istenmez. Giriş yaptıktan sonra numaranızı değiştirebilir veya özelliği kapatabilirsiniz. Bunların hiçbiri mümkün değilse kimliğinizle bir PTT şubesine veya Türksat Kablo abone merkezine gidip özelliği kapattırabilirsiniz.

Kapatmadan önce düşünün: sorun genellikle telefon veya numara değişikliğidir ve çözümü özelliği kapatmak değil, numarayı güncellemektir.

e-Devlet iki adımlı doğrulama telefon değiştirme

turkiye.gov.tr'deki Hızlı Çözüm Merkezi'ne göre yeni numaranızı şu yollardan biriyle kimlikle doğrulanmış numara yapabilirsiniz:

1. NFC ile: e-Devlet şifresi veya internet bankacılığıyla girdikten sonra farklı bir telefon numarasıyla giriş seçeneğini kullanıp kimlik kartınızı NFC ile doğrularsınız.
2. Yedek kodla: Kullanılmamış bir yedek kodunuz varsa şifre veya internet bankacılığıyla girdikten sonra yedek kodla giriş seçeneğini kullanırsınız.
3. Mobil imza, e-imza veya çipli kimlik kartıyla: Bu yöntemlerle girişte iki aşamalı doğrulama istenmez.
4. PTT veya Türksat Kablo abone merkezi: Kimliğinizle giderek yeni numaranızı doğrulatırsınız.
5. Nüfusmatik cihazları: Çipli kimlik kartınızla yeni numaranızı tanımlayabilirsiniz.

Giriş yaptıktan sonra numaranızı tarayıcıda İletişim Seçeneklerim, mobil uygulamada Profilim sayfasından değiştirirsiniz. Yeni bir telefona geçtiyseniz kayıtlı cihazı da Kayıtlı Cihaz İşlemleri sayfasından güncelleyin.

SIM kart bloke durumu

İki aşamalı giriş açıkken SIM kartınızı değiştirirseniz e-Devlet güvenlik tedbiri olarak hesabınızı SIM kart bloke durumuna alır ve SMS kodu alamazsınız. Blokeyi şu yollarla kaldırabilirsiniz: NFC ile kimlik doğrulama, hesabınızda doğrulanmış bir kurtarma e-posta adresi varsa oraya gelen kod, mobil imza, e-imza veya çipli kimlik kartıyla girip numarayı kaydetme, PTT şubeleri ya da Garanti BBVA müşterisiyseniz bu bankanın ATM'leri.

Sık karşılaşılan sorunlar

• SMS gelmiyor: e-Devlet, telefonunuzda SMS engelleyen bir uygulama olup olmadığını kontrol etmenizi ve hattınızın SMS ayarları için operatörünüzle görüşmenizi önerir.
• Bildirim gelmiyor: Kayıtlı cihazda e-Devlet uygulamasının bildirimlerinin açık olduğundan emin olun.
• NFC okuma hatası: Kimlik bilgilerini doğru girdiğinizden, tarama sırasında kartı ve telefonu oynatmadığınızdan, hesap sahibinin kartını kullandığınızdan emin olun.
• Yabancı uyruklu veya çipsiz kimlik kartı: Numaranızı e-imza, mobil imza veya PTT üzerinden doğruladıktan sonra özelliği kullanabilirsiniz.

İki aşamalı giriş açıkken de dikkat

İkinci adım, şifrenizi bilen birini durdurur; ama size kodu söyletmeye veya onayı verdirmeye çalışan dolandırıcıyı durdurmaz. e-Devlet'in resmi kılavuzu, adresi kendiniz yazmanızı ve e-postayla gelen ya da başka sitelerdeki bağlantılara tıklamamanızı ister. Telefonda veya mesajla kodu, şifreyi ya da onayı isteyen hiç kimseye bunları vermeyin. e-Devlet adını kullanan sahte mesajları SMS dolandırıcılığı yazısında, tek kullanımlık kodların neden paylaşılmadığını tek kullanımlık şifre nedir yazısında anlattık.

Kaynaklar: e-Devlet Kapısı: İki Aşamalı Giriş, İki Aşamalı Giriş tanıtım sayfası.