Kısaca cevap
Keylogger (klavye kaydedici), bilgisayar veya telefonda bastığınız tuşları gizlice kaydeden ve bu kayıtları saldırgana gönderen bir casus yazılım ya da küçük bir donanım parçasıdır. Şifreleri, kart bilgilerini ve mesajları ele geçirmek için kullanılır. Korunmanın en etkili yolları güncel bir güvenlik yazılımı, güvenilmeyen dosyaları çalıştırmamak ve iki adımlı doğrulama kullanmaktır; çünkü şifreniz kaydedilse bile ikinci adım saldırganı durdurur.
Bu sayfada
Keylogger türleri
| Tür | Nasıl çalışır? | Nasıl bulaşır? |
|---|---|---|
| Yazılım keylogger | Arka planda çalışan bir program tuş vuruşlarını kaydeder; çoğu zaman ekran görüntüsü de alır | Korsan yazılım, sahte güncelleme, e-posta ekleri, oyun hileleri |
| Tarayıcı eklentisi | Web sayfalarına yazılan bilgileri okur | Güvenilmeyen eklentiler |
| Donanım keylogger | Klavye ile bilgisayar arasına takılan küçük bir aparat | Fiziksel erişim; ortak kullanılan bilgisayarlar |
| Mobil casus yazılım | Klavye uygulaması veya erişilebilirlik izinleriyle yazılanları okur | Resmî mağaza dışından yüklenen uygulamalar |
Günümüzde keylogger'lar çoğunlukla tek başına değil, tarayıcıda kayıtlı şifreleri ve oturum çerezlerini de çalan bilgi hırsızı (infostealer) yazılımların bir parçası olarak dağıtılıyor.
Bilgisayarda keylogger olduğunu nasıl anlarım?
İyi yazılmış bir keylogger çoğu zaman belirti göstermez. Yine de şu işaretler şüphe uyandırmalıdır:
- Hesaplarınıza tanımadığınız konumlardan giriş yapıldığına dair şüpheli giriş uyarıları.
- Şifrenizi değiştirdikten kısa süre sonra hesabın yeniden ele geçirilmesi.
- Görev Yöneticisi'nde tanımadığınız işlemler, bilgisayarın açılışta otomatik başlayan bilinmeyen programlar.
- Yazarken gecikme, imlecin kendi kendine hareket etmesi veya güvenlik yazılımının kendiliğinden kapanması.
- USB girişi ile klavye kablosu arasında tanımadığınız küçük bir parça (donanım keylogger).
Keylogger nasıl temizlenir?
- Bağlantıyı kesin: Şüpheleniyorsanız bilgisayarın internet bağlantısını kesin ki yeni kayıtlar gönderilmesin.
- Tarama yapın: Windows Güvenliği'nde Microsoft Defender Çevrimdışı tarama seçeneğini çalıştırın; bu tarama, Windows açılmadan önce çalıştığı için gizlenen zararlıları daha iyi bulur. İkinci görüş için güvenilir bir zararlı yazılım tarayıcısı kullanabilirsiniz.
- Programları ve eklentileri gözden geçirin: Tanımadığınız programları ve tarayıcı eklentilerini kaldırın.
- Emin olamıyorsanız sıfırlayın: Bulaşmanın boyutundan emin değilseniz Windows'u sıfırlamak veya temiz kurulum yapmak en güvenli yoldur.
- Şifreleri temiz bir cihazdan değiştirin: Bilgisayar temizlenmeden şifre değiştirirseniz yeni şifreler de kaydedilir. Önce e-posta, ardından bankacılık ve diğer önemli hesaplarla başlayın; hesabım hacklendi yazısındaki sırayı izleyebilirsiniz.
Keylogger'a karşı korunma
- İki adımlı doğrulama: Kaydedilen şifre tek başına yetmez; özellikle doğrulama uygulaması veya güvenlik anahtarı kullanın.
- Şifre yöneticisi ve passkey: Otomatik doldurulan şifreler klavyeden yazılmadığı için klasik keylogger'lar tarafından yakalanmaz; passkey'lerde ise yazılacak bir şifre hiç yoktur.
- Yazılımları resmî kaynaklardan indirin: Korsan oyunlar, “crack” dosyaları ve hile programları keylogger'ın en yaygın taşıyıcılarıdır.
- Ortak bilgisayarlarda dikkat: İnternet kafe, otel lobisi gibi yerlerdeki bilgisayarlarda bankacılık ve e-posta hesaplarınıza giriş yapmayın.
- Güncel tutun: İşletim sistemi, tarayıcı ve güvenlik yazılımı güncellemeleri bilinen bulaşma yollarını kapatır.
Sık sorulan sorular
Keylogger virüs müdür?
Teknik olarak kendini çoğaltan bir virüs değil, bir casus yazılım türüdür. Ancak genellikle virüs ve truva atlarıyla aynı yollardan bulaşır ve güvenlik yazılımları tarafından zararlı yazılım olarak tespit edilir.
Telefona keylogger bulaşır mı?
Evet. Özellikle resmî mağaza dışından yüklenen uygulamalar ve gereksiz yere erişilebilirlik izni isteyen uygulamalar yazılanları okuyabilir. Uygulamaları yalnızca resmî mağazalardan indirin.
Antivirüs keylogger'ı bulur mu?
Bilinen keylogger'ların çoğunu bulur, ancak yeni veya özel yazılmış olanları kaçırabilir. Bu yüzden iki adımlı doğrulama gibi ek önlemler önemlidir.
Ekran klavyesi keylogger'a karşı korur mu?
Yalnızca tuş vuruşlarını kaydeden basit keylogger'lara karşı kısmen korur. Ekran görüntüsü alan veya tarayıcıdan bilgi okuyan gelişmiş zararlılara karşı etkisizdir.
Keylogger kullanmak yasal mı?
Başkasının cihazına onun bilgisi olmadan keylogger kurmak, kişisel verilerin ve haberleşmenin gizliliğini ihlal eder ve suç oluşturabilir.
